آب؛ زندگی، بحران و امید با فرزاد حیدری
نشست تخصصی حوزه آب با عنوان «آب؛ زندگی، بحران و امید»، روز شنبه ۲۴ مرداد ۱۴۰۵، با حضور مهندس فرزاد حیدری و بهصورت مجازی برگزار شد.
در این نشست، بحران آب نه صرفاً بهعنوان مسئلهای ناشی از کمبود بارش، بلکه در پیوند با مجموعهای از مسائل زیستمحیطی، اجتماعی و مدیریتی مورد بررسی قرار گرفت. وضعیت منابع آب زیرزمینی ایران، خشکشدن رودخانهها و دریاچهها، فرونشست زمین، آلودگی منابع آب و طوفانهای شن و نمک از جمله موضوعاتی بود که در این چارچوب مطرح شد.
یکی از محورهای اصلی نشست به مفهوم مالکیت و حکمرانی آب اختصاص داشت. در این بخش، پرسش «آب مال کیست؟» و نسبت میان بهرهبرداری از منابع آب و حق مالکیت مورد بحث قرار گرفت. از جمله این پرسش مطرح شد که آیا حفر چاه و دسترسی به منابع آب زیرزمینی میتواند بهمعنای ایجاد مالکیت بر آب باشد یا آب باید بیش از هر چیز بهعنوان یک منبع عمومی مورد توجه قرار گیرد.
بخش دیگری از نشست به طرحهای انتقال آب میان حوضههای آبریز اختصاص داشت. در این گفتوگو تأکید شد که اگرچه انتقال آب میتواند بهعنوان راهکاری برای جبران کمبود آب در مناطق مقصد مطرح شود، ارزیابی چنین طرحهایی بدون توجه به پیامدهای آنها برای حوضه مبدأ امکانپذیر نیست. خشکشدن رودخانهها، تشدید فرونشست زمین، آسیب به اکوسیستمها، ایجاد وابستگی آبی و افزایش احتمال منازعات بر سر منابع آب از جمله پیامدهای مورد بحث بود. تجربههای انتقال آب در نقاط مختلف جهان نیز در این زمینه مورد توجه قرار گرفت.
در ادامه، برخی راهکارهای موجود برای مواجهه با چالشهای آب بررسی شد. تصفیه و استفاده مجدد از فاضلاب، توسعه آبیاری قطرهای هوشمند، آموزش عمومی و تغییر الگوهای مصرف و همچنین حرکت بهسوی مدیریت یکپارچه منابع آب از جمله راهکارهایی بود که در نشست مطرح شد.
در جمعبندی، بر این نکته تأکید شد که مسئله اصلی مدیریت آب، ایجاد تعادل میان نیازهای امروز جامعه و ظرفیتهای اکولوژیکی سرزمین است. از این منظر، مدیریت آب تنها مدیریت یک منبع طبیعی نیست، بلکه تصمیمگیری درباره آینده سرزمین و نسلهای آینده است.
نشست «آب؛ زندگی، بحران و امید» ششمین برنامه از سلسله نشستهای تخصصی حوزه آب بود که با هدف ایجاد فضایی برای گفتوگوی علمی و بینرشتهای درباره ابعاد مختلف بحران آب برگزار میشود.